Üst ekstremite protezleri, kol ve elin kısmen veya tamamen kaybedildiği ya da doğuştan eksik olduğu bireylerde günlük yaşam etkinliklerini desteklemek amacıyla kullanılan cihazlardır; bu uygulamalar kol ve el protezleri başlığı altında ele alınır. Protez seçimi ve uygulaması, uzman hekim değerlendirmesi ve reçetesi doğrultusunda planlanır.
Protez Tipleri
Bu cihazlar amputasyon seviyesine göre üst ekstremite protezleri yaklaşımıyla da sınıflandırılabilir. Üst ekstremite protezleri genel olarak şu gruplarda incelenir:
- Vücut destekli protezler: Hareketin, omuz ve gövde gibi vücut bölgelerinden alınan güçle bir kablo sistemi aracılığıyla sağlandığı protezlerdir. Yapısı görece basittir.
- Miyoelektrik protezler: Cilt yüzeyine yerleştirilen elektrotlarla kas sinyallerini algılayarak hareketi sağlayan elektronik protezlerdir; çalışma prensibi miyoelektrik kol protezleri başlığında ayrıntılandırılır. Daha doğal bir kontrol sunabilir; kullanım ve bakım gereksinimleri daha kapsamlıdır.
- Hibrit protezler: Vücut destekli ve miyoelektrik sistemlerin bir arada kullanıldığı, bireyin ihtiyacına göre planlanan protezlerdir.
Temel Bileşenler
Üst ekstremite protezlerinin başlıca parçaları şunlardır:
- Soket (gövde): Vücutla temas eden, kişiye özel tasarlanan bölümdür ve protezin oturuşunu belirler.
- Süspansiyon sistemi: Protezin vücuda sabitlenmesini sağlayan kayış veya vakum gibi mekanizmalardır.
- Terminal cihaz: Protezin uç kısmında yer alan ve tutma gibi işlevleri destekleyen bölümdür.
Uyum ve Bakım Süreci
Protez uygulaması; ölçüm ve değerlendirme, soketin hazırlanması, montaj ve uyum aşamalarını kapsar. Bu aşamalarda rehabilitasyon ekibinin desteğiyle kullanıcı eğitimi verilir. Protezin düzenli temizliği ve periyodik kontrolleri, cihazın uygun şekilde kullanılmasına katkı sağlar. Cihazın seçimi, uygulanması ve ayarları ilgili uzman hekimin raporu doğrultusunda yapılır.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekiminize başvurmanız gerekir.
