El komponentleri, üst ekstremite protezlerinin günlük yaşamda işlev kazandıran parçalarıdır ve miyoelektrik el sistemlerinde elektronik kontrolle birlikte kullanılabilir. El ve bilek bölümünün seçimi; amputasyon seviyesine, güdük yapısına ve kişinin günlük aktivite ihtiyaçlarına göre değişir. Uygun komponentin belirlenmesi ve uygulanması, uzman hekim reçetesi ve raporu doğrultusunda yapılır.
El Komponenti Türleri
Üst ekstremite protezlerinde farklı çalışma prensiplerine sahip el bölümleri kullanılabilir:
- Pasif (estetik) eller: Görünüm ve denge amacıyla kullanılır, aktif hareket sağlamaz.
- Mekanik (vücut kontrollü) eller: Omuz ve gövde hareketleriyle kablo aracılığıyla açma-kapama yapılabilir.
- Miyoelektrik eller: Kastan alınan elektriksel sinyallerle elektronik olarak çalışır.
Çok Eklemli ve Miyoelektrik Eller
Çok eklemli el sistemleri, parmakların ayrı ayrı hareketine olanak tanıyarak farklı kavrama biçimlerini destekleyebilir; bu yapıların ayrıntıları biyonik el protezi çeşitleri ve özellikleri başlığında ele alınır. Bu sayede tutma, kavrama ve nesne yönlendirme gibi günlük hareketler kolaylaşabilir.
Miyoelektrik ellerde yüzey elektrotları, kas kasılmasından gelen sinyalleri algılar ve elin açılıp kapanmasını sağlar. Ek kanallar ile bilek dönüşü gibi hareketler de eklenebilir. Bilek bölümü, farklı pozisyonlarda konumlanabilen yapılarda olabilir.
Uygunluğun Değerlendirilmesi
Daha yüksek seviyeli kayıplarda el komponenti, protez dirsek eklemleri gibi diğer bileşenlerle birlikte planlanır. Hangi el komponentinin uygun olduğu; güdük uzunluğu, kas sinyallerinin durumu, taşıma ve kavrama beklentileri gibi etkenlere göre değerlendirilir. Komponent seçimi, ölçü alımı ve uyumlandırma süreci ilgili uzman hekim değerlendirmesi sonrasında planlanır.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekiminize başvurmanız gerekir.
